Variatie op een Variant

Een pick-up bouwen op basis van een Volkswagen 411 of 412; Gerrit Jan Kreeftenberg liep al jaren met dat plan rond. Hij wist dat ze bestonden; hij had er zelfs foto’s van. Die liet hij zien aan een medewerker van de RDW, maar die adviseerde er niet aan te beginnen. Een zelfbouw pick-up zou nooit een geldig Nederlands kenteken krijgen. Het plan verdween weer in de ijskast.

Door Jan-Erik Plettenburg

Negen jaar stond de Volkswagen 412 pick-up afgedankt buiten in Karlskoga, Zweden. Totdat een liefhebber de auto kocht met het doel om de achterspatborden te gebruiken voor zijn restauratieproject. Tot zijn grote teleurstelling bleken de spatborden gelast te zijn; bij een ‘normale’ Variant zitten ze met bouten vast. Hij had niets meer aan deze auto en zette hem begin 2015 te koop op een Zweedse koopjessite. Een Noorse Volkswagen-vriend tipte Gerrit Jan Kreeftenberg en die aarzelde geen moment, kocht de auto en bracht hem terug in nieuwstaat. Voordat hij aan de restauratie begon, liet Kreeftenberg de auto op Nederlands kenteken zetten. Dat was geen enkel probleem: alle Zweedse papieren waren erbij. De restauratie zelf had meer voeten in de aarde. De negen jaar in de frisse Zweedse buitenlucht had een verwoestende uitwerking op de koets gehad. Zo was de neus, toch al een zwakke plek van de 411/412 vanaf de vooras tot de voorbumper zo gaar als boter. Het reservewiel was blijven hangen, omdat het klem zat tussen de restanten van de bandenbak in het vooronder. De binnenschermen waren verrot en van de buitenschermen was ook niet veel meer over. Kreeftenberg had net op een beurs een nieuwe neus gekocht voor een van zijn andere projecten. Dat plaatwerk zit nu op de pick-up . Ook de deuren en de achterklep heeft hij vervangen. Niet verder vertellen, maar de achterklep is van een 411. Bij een 412 is de kentekenverlichting anders. Gerrit Jan ontdekte dat hij de verkeerde klep had gehalveerd, toen de slijptol zijn werk al had gedaan. De auto was bij de ophanging van de achteras, ook een zwak punt van de 411/412, in een verassend goede staat.

Oud recept
De pick-up is een creatie van de Zweedse importeur van Volkswagen. In Zweden is een pick-up een populaire carrosserie-variant en om daar een graantje van mee te kunnen pikken, liet de importeur drie Volkswagens ombouwen. De basis was een 412 LE Variant. De ombouw is vooral voor het oog gedaan, zo vermoedt Kreeftenberg. Diverse lasnaden waren niet of slecht afgewerkt en gingen schuil onder een dikke laag plamuur. Dat heeft Kreeftenberg beter gedaan. Voor de ombouw werden zoveel mogelijk componenten hergebruikt. Niet alleen de achterklep van de Variant werd passend gemaakt, ook het achterste deel van het dak inclusief de C-stijl werd op de pick-up gelast. Voor zover bekend, is dit de enige die nog bestaat. De 411 kwam in 1968 op de markt (vier deuren en elf jaar te laat, was toen de spottende verklaring van de typeaanduiding) en werd in 1972 opgevolgd door iets gewijzigde 412 die tot 1974 in productie bleef. Het model werd intern aangeduid als Type 4: het is na het busje en de 1500/1600 ponton, fastback en Variant de vierde modellen-serie, gebouwd volgens het oude Kever-recept. Onder leiding van Heinrich Nordhoff was de bouwwijze van de Kever met een luchtgekoelde motor achterin, heilig. Wel kreeg Type 4 een zelfdragende carrosserie. Veel zijn er niet gebouwd: in totaal 367.728 in zes jaar tijd.

Autocross
Gerrit Jan Kreeftenberg kocht de pick-up zonder motor. Het oorspronkelijke LE-blok was uitgerust met het D-Jetronic injectiesysteem van Bosch. Gerrit Jan heeft het daar niet zo op; het systeem is nogal storingsgevoelig. Indachtig de wijsheid van zijn opa, wat er niet op zit, kan ook niet kapot, besloot hij een LS-motor te monteren, die gevoed wordt door carburateurs. Bij Gerrit Jan is de liefde voor Volkswagen begonnen bij de autocross. Hij reed in de Kever-klasse en ontdekte zo de geheimen van de techniek. Van de plannen om een 1303 te restaureren kwam niets terecht, hij kon de auto ruilen voor een 412 Limousine. Daar zat nauwelijks werk aan en was nog ruimer ook; de auto bleek een ideale gezinsauto. Hoewel, omdat er ook met enige regelmaat een kinderwagen mee moest, kwam er al gauw een 412 Variant bij. Tegenwoordig is Kreeftenberg voorzitter van de 412 Club Holland (met een 411 mag je ook lid worden) en is medeorganisator van het VW Aircooled Event in Budel. 

Meerwaarde
Ook voor Vredestein-taxateur Huib Adolfs is de Volkswagen 412 pick-up een unicum. Bij de bepaling van de taxatiewaarde is uiteraard de staat van de auto het uitgangspunt. De auto van Kreeftenberg zit tussen staat 1 (concoursstaat) en staat 2 (origineel/gerestaureerd met lichte gebruikssporen). Adolfs is bij de waardebepaling uitgegaan van het origineel: een 412 LE Variant. Die heeft in de staat van de pick-up een taxatiewaarde van € 12.500,-. Het exclusieve karakter van deze versie heeft een meerwaarde van € 5.000,-. Dat maakt wat Adolfs betreft dat de taxatiewaarde van deze Zweedse creatie uitkomt op € 17.500,-.